Kleine appellaties: Moscato di Scanzo DOCG
door Reinier Broeks (redactie)
Moscato di Scanzo DOCG – Zoete wijn in de schaduw van de Alpen
In de luwte van Bergamo, in het dorp Scanzorosciate, ligt een van de kleinste wijnappellaties van Italië: Moscato di Scanzo DOCG. Met nog geen 31 hectare wijngaard en een productie van hooguit 50.000 flessen per jaar, is deze appellatie vrijwel onbekend buiten Italië. Toch verdient de wijn aandacht, want Moscato di Scanzo is uniek: het is de enige DOCG in Italië voor een zoete rode wijn van één enkel, inheems druivenras.
De druif – Moscato di Scanzo – komt nergens anders voor. Het gaat om een blauwe muskaatvariant met kleine, aromatische bessen die laat rijpt en gevoelig is voor schimmels. Buiten de kalkrijke, kiezelige bodems van Scanzorosciate gedijt hij niet. Die bodem (lokaal Sass de Luna genoemd), gecombineerd met de ligging op 300 tot 400 meter hoogte en het milde bergklimaat, creëert een mesoklimaat waarin de druiven traag en gelijkmatig rijpen. Aanplant elders is tot nu toe mislukt.
De wijn wordt gemaakt via een passito-methode: de druiven drogen minimaal drie weken op matten of rekken voordat ze worden vergist. Er is geen sprake van edele rotting, en houtlagering is bij wet uitgesloten. Vinificatie gebeurt in staal of glas. Dit levert een intens geurige wijn op met aroma’s van rozen, zwarte kers, thee en kruiden. De stijl is uitgesproken: zoet, maar met voldoende frisheid en grip om spanning te houden. Het alcoholpercentage ligt rond de 13–14%. Dankzij het hoge extract en de natuurlijke zuren kunnen goede jaargangen moeiteloos tientallen jaren ouderen.
De DOCG-status (sinds 2009) was opmerkelijk: het ging om een nauwelijks bekende, haast verdwenen wijnstijl met een beperkt aantal producenten. Inmiddels is er sprake van een gestage revival. De coöperatie Cantina Sociale di Scanzo speelt daarin een centrale rol, naast kleine domeinen zoals Biava, Pagnoncelli Folcieri en La Brugherata-Tallarini. De meeste wijnen worden gebotteld in 375 ml-flessen. Prijzen beginnen rond de €25, maar kunnen bij topdomeinen flink oplopen.
Voor wie op zoek is naar authentieke, vergeten smaken, is Moscato di Scanzo een fascinerende ontdekking. De wijn vertelt een verhaal van lokaal erfgoed, klimatologische precisie en een druif die nergens anders wil groeien. Niet gemaakt om te pleasen – maar wel om te blijven hangen.
Moscato di Scanzo is niet alleen zeldzaam, maar ook culinair interessant. In Italië wordt hij vooral gedronken bij robuuste kazen, kastanjetaart of donkere chocolade. Maar ook wildpaté of zelfs een amaretto-sabayon passen goed. Serveer licht gekoeld (14–16 °C) in een ruim glas.