NWG Commanderie de la Montagne: Rhône

Commanderie de la Montagne had 12 maart haar Rhône proeverij geheel verzorgd door de heer Job Joosse van Wijnhandel Okhuyzen uit Haarlem.

Onze nieuwe voorzitter Yvonne verwelkomde onze leden en ook de introducees. En onze wijnmeester Hans stelde de heer Job Joosse aan ons voor, hij kent de firma Okhuyzen al zeer veel jaren en zo ook onze gastheer, die zelf vinoloog is en daarnaast Magister Vini , Nederland telt op dit moment 12 Magister Vini leden. Onze verwachtingen waren dus hoog gespannen.

De Rhône is een prachtig wijngebied met een grote verscheidenheid aan wijntype, Noord hoofdzakelijk de Syrahdruif en Zuid Grenache Syrah en Mourvedre en voor wit Marsanne, Rousanne en Viognier. De échte ‘Rhône Classic’ wordt gemaakt in het Noorden van Rhône – van Syrah druiven die groeien op de steile terrassen boven aan de rivier van de Rhône. Het zonlicht en de goede afwatering van het graniet maken dit een ideaal terroir voor de Syrah. Het enige nadeel is dat de terrassen steil en smal zijn waardoor alles handmatig moet gebeuren. Je begrijpt, de wijnen zijn daardoor zeldzaam en duur.
De beste appellations zijn Côte-Rôtie en Hermitage. De grotere en vlakkere appellation Crozes Hermitage is een stuk betaalbaarder, maar hier is ‘t zoeken naar de pareltjes met evenveel complexiteit en kracht als zijn ‘broer’ Hermitage.Typisch voor de rode wijnen van de Noord Rhône is de combinatie van blauwe Syrah druiven met een klein beetje witte Viognier in de blend – gemiddeld 5 procent. Viognier geeft de wijn een zachtere textuur en een hint van exotisch fruit. Ook buiten de grenzen van dit gebied wordt deze aparte combinatie van blauwe en witte druiven steeds vaker toegepast, alhoewel men weleens ‘vergeet’ dat de druiven tijdens de fermentatie dienen te worden gemixt. Voeg je Viognier druiven achteraf aan de blend toe dan blijft ‘t typische witte peper karakter uit en geeft het slechts exotisch fruit aan de rode Syrah wijnen.

Meer naar het Zuiden wordt het Rhône-dal breder. De steile hellingen hebben plaats gemaakt voor vlakkere wijngaarden. Het is hier heter en droger; perfecte omstandigheden voor de Grenache dus. De appelation ‘Côtes du Rhône’ is de belangrijkste regionale appellation. De betere wijngaarden mogen hun wijnen ‘Côtes du Rhône-Villages’ noemen.
Maar er worden nog veel meer druivensoorten gebruikt. Niet alleen omdat ze elkaar in balans brengen zoals Grenache dat voor Syrah doet. Nee, ook omdat ze grote oogsten opleveren en gemakkelijk te verbouwen zijn. De bulkwijnen worden gemaakt met veel Cinsault en Carignan druiven.

Er zijn tal van mogelijkheden; op het gebied van opbrengst, keuze van druiven voor de blend én wijnmaaktechnieken. De allergoedkoopste Rhône wijnen hebben een medium body, lichte tannines en een karakter van sappig rood fruit plus een pepertje. Daar lijnrecht tegenover staat, dat ook de beroemde Châteuneuf-du-Pape wijn uit de Zuidelijke Rhône komt. In alles het andere uiterste van de bovengenoemde bulkwijn. Complex, intens, met een superbody en lang durende afdronk. Châteuneuf-du-Pape is dan ook de meest verwaande van de zuidelijke gemeentes met een eigen appellation. De grondsoort van dit gebied maakt het allemaal zo bijzonder en speciaal. De bodem is hier bedekt met zware rolkeien – Galets Roulés genoemd – die zorgen er voor dat er hier uitstekende drainage is, maar vooral slaan ze de warmte van de zon goed op. Dit betekend dat ze overdag alle warmte opnemen en die ‘s nachts langzaam afgeven. En daar worden de druiven blij van.

1ste wijn 2017 Classic blanc Pays de Vaucluse Guffens au

In 1976 verlaten Guffens en zijn echtgenote Maine als prille twintigers het onooglijke Gors-Opleeuw voor de Bourgogne, waar ze zich vestigen in het dorpje Vergisson. Jean-Marie start met wijnbouwstudies in Davayé, zijn echtgenote gaat werken bij wijnbouwers in het dorp. Drie jaar later kopen ze hun eerste wijngaard. Domaine Guffens-Heynen produceert binnen de kortste keren betere wijn dan de meeste concurrenten in de omgeving.

In 1987 sticht Jean-Marie Guffens Maison Verget, waar hij wijn maakt van aangekochte druiven.  In 1997 koopt hij een domein in de Luberon, Château des Tourettes, maar in 2001 krijgt hij bezoek van de Franse douane. Die beschuldigt hem ervan meer wijn te verkopen dan hij produceert en verschillende soorten te mengen. Om een lang verhaal kort te maken: vorig jaar sprak het hof van beroep in Dijon hem na een dispuut van meer dan tien jaar over de hele lijn vrij. Sindsdien kan hij zich weer uitsluitend bezighouden met zijn passie: wijn maken!

Zijn succes is te verklaren hij snoeit zo drastisch dat hij slechts een derde van de gebruikelijke opbrengst overhoudt. Dan krijg je uiteraard andere, betere druiven. Zijn manier van werken is heel eenvoudig: hij werkt met de natuur mee en niet er tegenin. De organische methode. Onkruid laat hij groeien, hij spuit niet tegen insecten, zijn machines rijden op rupsbandjes om de grond niet te zwaar te belasten. Een rupsvoertuigje weegt 700 kilogram, een tractor vier ton.

Hij is een grote fan van de chardonnaydruif. ‘Chardonnay absorbeert de bodem en smaakt naar de grond waarin ze geteeld is. De meeste andere soorten smaken naar zichzelf’, dixit Jean Marie. En verder: ‘Als de wijn goed gemaakt is, proef je het verschil. Er zit natuurlijk veel kaf tussen het koren. In de wijnwereld is er veel snobisme. Heel wat consumenten kijken alleen naar het etiket. De druiven worden manueel geoogst en worden dan geperst door Jean-Marie Guffens. Het druivensap wordt gefermenteerd in horizontale inox cuves. De rijping van de wijn wordt ook uitgevoerd in inox cuves op hun droesem gedurende 10 maanden om de frisheid van de wijn te bewaren.

Deze wijn heeft een lichtgele kleur. In de neus vinden we aroma’s van perzik en nectarine met een toets van lavendel en kreupelhout. In de mond is de wijn rond en met de frisheid van perzik. De afdronk is aangenaam en lang.

2de wijn 2016 Condrieu Domaine Christphe De noordelijke Rhône omvat 8 kleine appellaties. Christophe Pichon bezit ongeveer 12 hectare wijngaarden in de volgende appellaties : Condrieu, Côte Rôtie en Saint-Joseph.     Christophe is van nature uit een rasechte wijnbouwer, getalenteerd en genereus. Hij maakt zeer finesse rijke wijnen met enorm veel complexiteit en  een enorme gastronomische waarde. De ondergrond van de witte druiven bestaat vooral uit graniet, die van de blauwe druiven uit leisteen. Hij renoveerde het hele domein in 2010. De ondergrondse kelder garandeert de optimale temperatuur om de wijn in de vaten te laten ouderen en de geclimatiseerde ruimte voor stockage is ook een troef voor zijn prachtige wijnen. Zij oogsten 25-28 hl per hectare. een prachtig herkenbare Viognier, mooi bloemig perendrops vol en stevig en toch verfijnd. Een genot om te drinken.

de 3de wijn 2016 P’tit Martin Côtes du Rhône Domaine Oratoire Saint Martin   Biodynamische 80% Grenache, 20% Syrah. Frédéric en François Alary bottelen deze pittige, Côtes du Rhône van hun jongere wijnstokken, meestal liggend op slechts 300 meter van de gemeente Rasteau. De 2016 blend is Grenache (80% van de blend) en Syrah, met kleine hoeveelheden Counoise en Vaccarèse van jonge aanplant. Zelfs op dit bescheiden niveau leveren de Oratoire-wijnstokken slechts 30 hectoliter per hectare op (een verbazingwekkend laag rendement gezien het volgende niveau (qua aanduiding), Côtes du Rhône-dorpen, recht hebben op wijnstokken met een gewas van 50 hectoliter per hectare ). In 2016 genoot de Zuidelijke Rhône koele nachten die de oogst ongeveer 2-3 weken terugdreven ten opzichte van 2015 en de resultaten zijn best adembenemend. Van de beste telers moet je verwachten dat wijnen met een grote frisheid en zuiverheid in evenwicht worden gehouden door zijdeachtige tanninestructuren en rijp, vloeiend rood en donker kersenfruit. Deze  Côtes du Rhône,is  natuurlijk gefermenteerd en volledig gehard in beton, “Een botteling gemaakt van jonge wijnstokken, de 2016 Côtes du Rhone Le P’tit Martin  met een mooie  kersenfruit  neus, wat laurier, aards, kruidigheid en salmiak.  Het is fris en fruitig, heeft een zijdeachtige textuur. 
                      

4de wijn 2016 Laudun rouge Côtes du Rhône Villages Domaine Dit domein van 70 ha biedt in de 3 kleuren alle appellations van de rechteroever van de Rhône: Lirac, Laudun en Tavel. Wijnliefhebbers houden van de regelmaat van deze cuvées die bovendien prat gaan op een uitstekende prijs-kwaliteitsverhouding.

Het wijngebied van de zuidelijke Rhône strekt zich uit van Montélimar tot Avignon over de departementen de Drôme, de Ardèche, de Vaucluse en de Gard. Het ligt langs beide oevers van de Rhône van Donzère tot aan de monding van de Durance, op hellingen en plateaus met verschillende hoogtes. Deze regio produceert een hele waaier aan wijnen, van heel eenvoudig tot complex, maar altijd groots. We noteren hier 15 ‘Appellations d’Origine Contrôlée’ waaronder: Châteauneuf-du-Pape, Vacqueyras, Gigondas, Lirac, Tavel, Rasteau, Ventoux, Lubéron en uiteraard alle Côtes du Rhône Villages (95 dorpen).

Hier heerst een heel droog mediterraan klimaat dat gekenmerkt wordt door de Mistral. Voor de wijngaarden dicht bij de bergachtige massieven (Mont Ventoux, Dentelles de Montmirail, …) is het klimaat echter wat genuanceerder en vochtiger. De bodem ter hoogte van de linkeroever bestaat grotendeels uit zand en kalksteen, die van de rechteroever voornamelijk uit kalkzandsteen, sedimentaties en rolkeien. De druivensoorten zijn hier heel gevarieerd met een meerderheid van grenache, aangevuld met syrah, mourvèdre en cinsault of carignan voor de rode wijn en grenache blanc, clairette en bourboulenc voor de witte wijn. De fermentatie is 15 dagen en 12 maanden op hout gelagerd. Een wijn met rood fruit , bramen kruiden en specerijen, een mooie volle vlezige wijn met een lange afdronk.

5de wijn 2015 Vacqueyras Domaine du Pesquier In het hart van de driehoek Carpentras, Orange en Vaison-la-Romaine ligt het dorp Gigondas dat vroeger Jucunditas heette, wat zoveel betekent als vreugde en vrolijkheid.  Het domein is aan de vierde generatie toe en strekt zich uit over 17 hectare, waarvan 14 hectare op de terrassen van Gigondas en 3 hectare op de hellingen van “Les Dentelles de Montmirail”. In 2002 ging Mathieu, de zoon van Guy Boutière, aan de slag in het familiebedrijf na zijn studies oenologie. De wijngaard, die bewerkt wordt met duurzame landbouwmethodes, heeft een gemiddelde leeftijd van 40 jaar en bestaat hoofdzakelijk uit drie druivenrassen: grenache, syrah en mourvèdre. De Gigondas van Domaine du Pesquier: wordt gemaakt van de allerbeste druiven die het domein voortbrengt. Zij oogsten een 35 hl per hectare en de wijn bezit veel extracten, mede door de houtlagering. In de mond zwarte bessen, kruiden, laurier en wat aards.

6de wijn 2015 Saint Joseph rouge  Offerus, J L Chave Sélection Jean-Louis Chave maakt enkele van de grootste wijnen in de Rhône. De Hermitage en Saint-Joseph die hij produceert uit zijn familie landgoed behoren tot de beste van hun respectieve benamingen. Natuurlijk is dit kwaliteitsniveau niet goedkoop, maar wel een traktatie om te mogen proeven.                              Hoewel hij geen tweede wijn produceert, heeft Jean-Louis een négociant label, JL Chave Sélection, een assortiment wijnen geproduceerd van jongere wijnstokken en soms ook gekocht fruit. Ze zijn net zo ijverig gemaakt als de wijnen van zijn landgoed, maar zijn aanzienlijk goedkoper. Er zijn zes wijnen in de collectie:    

Côtes-du-Rhône Rouge ‘Mon Coeur’ 
Crozes-Hermitage Rouge ‘Silène’ 
Saint-Joseph Blanc ‘Circa’ 
Saint-Joseph Rouge ‘Offerus’ 
Hermitage Rouge ‘Farconnet’ 
Hermitage Blanc ‘Blanche

De 2015 Vintage was uitzonderlijk goed in de Noordelijke Rhône, en de 2015 Vintage van de Cotes-du-Rhône, de Crozes-Hermitage en de Saint-Joseph Blanc zijn nu verkrijgbaar. Ze zijn allemaal uitstekend. De wijngaarden die worden gebruikt voor Offerus bevinden zich in twee verschillende delen van St. Joseph. De gemeenschappen van Mauves, Tournon en St. Jean de Muzols leveren meer dan 80% van de blend op en zijn eigendom van Jean-Louis. Deze zuidelijke wijngaarden getuigen van strakke wijngaarden.  Ze voegen structuur en diepte toe om de harmonie van Offerus te voltooien. De resterende wijngaarden liggen in meer noordelijke gemeenschappen rond Serrières, en zelfs deze worden voornamelijk gekweekt door Jean-Louis, hoewel hij niet de wijngaarden bezit. Deze grond produceert wijnen die eleganter zijn met ongelooflijke zuiverheid, definitie en focus. Deze cépage, samengesteld uit 100% Syrah, is een prachtig arsenaal aan kruiden en lavendeltonen. Het  zwarte fruit en de geroosterde vijgennoten bieden veel open fruit en de licht gepolijste leerkwaliteit draagt ​​bij aan de complexiteit. Zorg  dat je de “Offerus” aan je vrienden aanbiedt met een geroosterde lamsbout die in Marokkaanse kruiden is gelegd.

7de wijn 2014 Crozes Hermitage rouge,Domaine Alian Graillot Gérard  Alain Graillot studeerde landbouwkunde, woonde in Parijs en werkte daar voor een bedrijf dat landbouwmachines verkocht. In 1985 besloot hij om wijnboer te worden. Hij leerde wijn maken in de Bourgogne bij zijn vriend Jacques Seysses, eigenaar van het bekende Domaine Dujac in Morey-Saint-Denis. Vervolgens vertrok hij naar zijn geliefde wijnstreek Crozes-Hermitage en vestigde zich in Pont de l’Isère iets ten zuiden van het stadje Tain-l’Hermitage. Hij kocht enkele hectaren wijngaard in dat deel van Crozes Hermitage dat ‘Les Chênes Verts’ wordt genoemd en liet daar een cave bouwen. Nu, dertig jaar later, maken zijn zoons Maxime en Antoine wijnen die nog altijd even indrukwekkend zijn als die van hun vader. Het domein beslaat 18 hectare wijngaard. De blauwe druiven worden niet ontsteeld, maar met hele trossen vergist, en het vinificatieproces gaat met zachte hand: er wordt gezocht naar balans en finesse. De benadering bij de witte wijnen is hetzelfde; ook hier wordt gezocht naar frisheid en elegantie. Dit is de noordelijke Rhône ten voeten uit: de syrah heeft hier enerzijds florale tonen van rozenblad en lavendel en anderzijds peper en specerijen. Prachtig rijpe tanninen, spanning en fraîcheur maken dit een grootse beleving! Nu drinken maar bewaren kan tot 2023. Serveer met:
Een perfecte combinatie met geroosterd vederwild of gebraden kalfsvlees.

8ste wijn Rasteau rouge Grenat Vin Doux Naturel Domaine des Escaravailles Domaine des Escaravailles (escaravay of scarabée, de Provençaalse term voor kever; de bijnaam die de lokale bevolking gaf aan de in zwarte gehulde monniken die vroeger  de heuvels van Rasteau bewerkten) werd door grootvader Jean-Louis Ferran in 1953 aangekocht. Gilles Ferran, de derde generatie, nam na zijn studie Oenologie in Montpellier en een decennium ervaring bij zijn vader het wijnbedrijf in 1999 over. Inmiddels is het domein 65 hectare groot, waarvan 40 ha in Rasteau en 25 ha wijngaarden in de nabijgelegen dorpen Cairanne, Roaix, Villedieu en St-Roman. Hoewel de ligging van de wijngaarden, grotendeels op steile rotsachtige hellingen van klei en kalksteen op 200-350 meter, bijdragen aan de uitzonderlijke kwaliteit spreekt in ieder van Escaravailles’ wijnen vakmanschap. De wijngaarden worden duurzaam bewerkt met ploegen en organische mest; de oogst wordt handmatig geplukt en het fruit zorgvuldig geselecteerd. De wijnkelder bevindt zich vrijwel bovenaan de heuvels van Rasteau, in het hart van de wijngaarden en is recentelijk flink uitgebreid. Gilles is zeer goed bevriend met oud-studiegenoot Philippe Cambie, een bekende Oenoloog en adviseur van diverse wijnproducenten in de Zuid Rhône. Samen hebben zij Domaine Calendal in Plan de Dieu gestalte gegeven. Hoewel het lastig is (letterlijk en figuurlijk) om langs Gambie heen te kijken, is Escaravailles de verdienste van de bescheiden en zeer sympathieke Gilles Ferran. Een wijn met een intense geur van rijp pruimenfruit. In de mond een zwoele inzet van gestoofd fruit (pruimen,kersen) en krenten. De wijn ontwikkelt zich kruidig en vitaal in de mond. Aangename zuren en een ‘pittigheid’ in de finale. De wijn is nog jong en zal de komende jaren aan complexiteit winnen. Voor liefhebbers van Port een interessant alternatief.   De handmatige pluk van overrijpe druiven (suiker 252
g/l); 100% ontsteeld; lichte persing; lange vergisting bij 18oC, geblokkeerd door toevoegen van pure alcohol tot 16,5%  /10g/l restsuiker.  9 maanden: barrique daarna klaren en en bottelen.

Na deze schitterende wijnproeverij en prachtige presentatie door Job konden we na een groot applaus voor de spreker heerlijk gaan genieten van de Franse kaas en de resten van de wijnen.